Wat is bijzonder vermogen?
Bijzonder vermogen is geld dat Dienst Toeslagen op jouw verzoek niet meetelt.
Dienst Toeslagen kijkt één keer per jaar naar je vermogen. Dat gebeurt op 1 januari van het toeslagjaar. Je vermogen is wat je bezit min je schulden. Denk aan spaargeld, beleggingen en een vakantiehuis, in Nederland of in het buitenland. Je eigen huis en je auto tellen niet mee. Ligt je vermogen boven de grens, dan stopt je toeslag voor dat hele jaar. Die controle heet de vermogenstoets.
Voor sommige bezittingen bestaat een uitzondering. Die uitzondering gaat niet vanzelf. Je vraagt Dienst Toeslagen er zelf om. De lijst met categorieën is limitatief. Staat jouw geld er niet op, dan telt het gewoon mee.
De uitzondering geldt voor huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget. Bij kinderopvangtoeslag geldt geen vermogenstoets, dus je vermogen houdt die toeslag niet tegen. Hoe de regelingen samenhangen lees je op de pagina over toeslagen.
Marit huurt een woning en krijgt huurtoeslag. Afgelopen najaar kreeg ze een schadevergoeding na een ongeluk in het buitenland. Daarvan is €40.000 smartengeld. Op 1 januari stond er €47.000 op haar rekening. Marit woont alleen en heeft geen toeslagpartner.
In het kort
Bijzonder vermogen is vermogen dat Dienst Toeslagen op jouw verzoek buiten de vermogenstoets houdt.
Elf categorieën vallen er in 2026 onder, van smartengeld tot een nabetaling van kindgebonden budget.
Aanvragen doe je meestal zelf. Alleen het herstel over 2023 tot half 2025 na de letselschaderegel en je eigen compensatie als gedupeerde ouder gaan vanzelf.
Peildatum is 1 januari. Dat ene moment bepaalt je hele toeslagjaar.
Huurtoeslag heeft met €38.479 de laagste grens als je alleen bent. Bij zorgtoeslag en kindgebonden budget is dat €146.011 als je alleen bent.
De uitzondering bestaat dus, maar niet voor elk bedrag op je rekening.
Welk vermogen telt als bijzonder vermogen?
Elf categorieën vermogen kun je in 2026 laten uitzonderen bij Dienst Toeslagen.
Dienst Toeslagen bepaalt welke categorieën dat zijn.¹ In de tabel hieronder zie je per categorie wat eronder valt.
| Categorie bijzonder vermogen | Wat valt eronder |
|---|---|
| Geblokkeerde rekeningen en spaargeld van pleegkinderen | Een geblokkeerde rekening of een rekening met BEM-clausule waar je niet vrij bij kunt. Het eigen spaargeld van een pleegkind hoort hier ook. |
| Smartengeld | Een vergoeding voor immateriële schade, dus voor het leed zelf. |
| Vergoedingen voor ziekte en lichamelijk letsel | Uitkeringen na letselschade of een beroepsziekte. De datum van vaststelling bepaalt hoeveel je mag uitzonderen. |
| Vergoedingen voor gevolgen van oorlog en conflicten | Uitkeringen voor oorlogsgetroffenen en hun nabestaanden. |
| Vergoedingen voor seksueel misbruik | Vergoedingen voor slachtoffers van seksueel misbruik. |
| Tegemoetkomingen voor transgender- en interseksepersonen | De tegemoetkoming van de overheid voor deze groep. |
| Nabetalingen van kindgebonden budget | Toeslag over een eerder jaar die je later alsnog krijgt. |
| Corona-uitkeringen in de zorg | Eenmalige uitkeringen aan zorgmedewerkers uit de coronaperiode. |
| Compensatiebetalingen kinderopvangtoeslag | Compensatie voor gedupeerde ouders uit de toeslagenaffaire. |
| Eenmalig bedrag voor ouderen van Surinaamse herkomst | De eenmalige uitkering voor deze groep ouderen. |
| Compensatie voor onterechte selectie van de belastingaangifte | Een vergoeding voor mensen van wie de Belastingdienst de aangifte zonder goede reden extra controleerde. |
Staat je vermogen niet in de tabel, dan telt Dienst Toeslagen het gewoon mee. Denk aan een schenking, een erfenis of een gewonnen prijs.
De lijst komt uit artikel 9 van de Uitvoeringsregeling bij de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir).
Het smartengeld van Marit staat in de tweede rij van de tabel.
Wanneer maakt de uitzondering verschil?
De uitzondering helpt alleen als je op 1 januari boven de grens zit.
Huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget hebben elk een eigen vermogensgrens.² Bij huurtoeslag ligt die grens veruit het laagst. Krijg je de toeslag samen met een partner? Dan geldt een hoger bedrag. Die partner heet je toeslagpartner.
Een medebewoner is iemand anders die bij je woont en meetelt voor de huurtoeslag. Een medebewoner heeft een eigen grens. Woonde je toeslagpartner of medebewoner maar een deel van het jaar bij je? Dan telt diens vermogen niet mee.
| Toeslag | Alleen (2026) | Met toeslagpartner (2026) |
|---|---|---|
| Huurtoeslag | €38.479 | €76.958 |
| Zorgtoeslag | €146.011 | €184.633 |
| Kindgebonden budget | €146.011 | €184.633 |
| Kinderopvangtoeslag | Geen vermogenstoets | Geen vermogenstoets |
Marit komt met €47.000 ruim boven de huurtoeslaggrens van €38.479 uit. Dienst Toeslagen stopt haar huurtoeslag daarom voor dat jaar.
De grens per toeslag staat op de eigen pagina: huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget. Op de pagina over een wijziging doorgeven lees je wat je doet als je vermogen verandert.
Deze grenzen staan los van het heffingsvrij vermogen in Box 3. Hoe dat werkt lees je op de pagina over Box 3-vermogen.
Zit jij ook boven de grens door een bedrag uit de tabel?
Hoe vraag je bijzonder vermogen aan?
Je vult het formulier “Verzoek bijzonder vermogen toeslagen” in.
Dienst Toeslagen past de uitzondering alleen toe als je erom vraagt.³ Je geeft aan om welk bedrag het gaat en waar het vandaan komt. Ook noem je het jaar waarvoor je de uitzondering vraagt.
Bewijs helpt daarbij. Denk aan de vaststellingsbrief van de verzekeraar, een uitspraak van de rechter of een bankafschrift van een geblokkeerde rekening. Je vraagt de uitzondering per toeslagjaar aan.
Marit stuurt het formulier op met de vaststellingsbrief. Daarin staat het smartengeld van €40.000 apart vermeld.
Kreeg je zelf compensatie als gedupeerde ouder? Die telt vanzelf niet mee.
Twee situaties leveren bij zo'n verzoek de meeste vragen op.
Hoe zit het met letselschade en het vermogen van je kind?
Van een letselschade-uitkering kun je in elk geval het smartengeld laten uitzonderen.
De datum van vaststelling bepaalt de rest. Stelde de verzekeraar of de rechter je uitkering vóór 11 oktober 2010 vast? Dan mag het hele bedrag eruit bij zorgtoeslag en kindgebonden budget. Bij huurtoeslag, of bij een vaststelling op of na die datum, telt de uitkering mee. Alleen het smartengelddeel blijft dan buiten je vermogen.
Een vergoeding voor materiële schade werkt anders. Denk aan geld voor herstel van je huis of je auto. Dat deel telt gewoon mee als vermogen. Zat er ook smartengeld in dezelfde uitkering? Alleen dat deel kun je laten uitzonderen.
Het vermogen van je kind telt normaal mee bij jou als ouder. Voor het vermogen van een pleegkind kun je een uitzondering vragen. Ook een geblokkeerde rekening op naam van je kind kun je laten uitzonderen. Zo'n rekening heeft vaak een BEM-clausule, een voorwaarde van de rechter waardoor je er niet vrij bij kunt. Je toont dat aan met een verklaring of afschrift van de bank.
De tabel hieronder zet de zes situaties naast elkaar.¹
| Situatie | Telt het mee als vermogen? | Kun je het laten uitzonderen? |
|---|---|---|
| Smartengeld (immateriële schade) | Ja | Ja, volledig |
| Letselschade-uitkering vastgesteld vóór 11 oktober 2010 | Ja | Ja, bij huurtoeslag alleen het smartengelddeel |
| Letselschade-uitkering vastgesteld op of na 11 oktober 2010 | Ja | Alleen het smartengelddeel |
| Vergoeding voor materiële schade | Ja | Nee |
| Geblokkeerde rekening of BEM-rekening van je kind | Ja | Ja, met bewijs |
| Eigen spaargeld van een pleegkind | Ja | Ja, als je het kunt aantonen |
“Mensen accepteren een stopgezette toeslag vaak te snel. Kwam er dat jaar een vergoeding binnen, dan loont het om de lijst te bekijken. We lezen de brieven met je mee.”
Leg die regels nu naast je eigen situatie.
Wat betekent dit voor jou?
Kijk eerst welk bedrag op 1 januari op je rekening stond.
Zoek daarna uit of een deel van dat bedrag in de tabel staat. Staat het er, dan vraag je de uitzondering aan met het formulier. Bewaar de brief of de uitspraak waarmee je het bedrag aantoont.
Bij Marit telt na de uitzondering nog €7.000 mee. Dat blijft onder de huurtoeslaggrens van €38.479 voor 2026. Haar huurtoeslag kan daardoor weer lopen.
Hetzelfde vermogen en inkomen raken ook je aangifte. Hoe we een complete aangifte aanpakken lees je op de pagina over hulp bij je belastingaangifte.
¹ belastingdienst.nl, Vermogen dat niet telt voor huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget · Geraadpleegd
² belastingdienst.nl, Vermogen en toeslagen · Geraadpleegd
³ belastingdienst.nl, Verzoek bijzonder vermogen toeslagen · Geraadpleegd
Veelgestelde vragen over bijzonder vermogen
Welk vermogen telt niet mee voor mijn toeslag?
Elf categorieën vermogen kun je laten uitzonderen. Denk aan smartengeld, een nabetaling van kindgebonden budget of de geblokkeerde rekening van je kind. De volledige lijst staat in de tabel hierboven.
Gaat de uitzondering automatisch?
Nee, je vraagt de uitzondering zelf aan. Dat doe je met het formulier “Verzoek bijzonder vermogen toeslagen”. Zonder verzoek telt het bedrag gewoon mee. Dat geldt niet voor je eigen compensatie als gedupeerde ouder en het herstel over 2023 tot half 2025 na de ingetrokken letselschaderegel.
Geldt bijzonder vermogen ook voor kinderopvangtoeslag?
Nee, kinderopvangtoeslag heeft geen vermogenstoets. Alleen huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget kennen een vermogensgrens. Een verzoek is daar niet aan de orde.
Telt een letselschade-uitkering mee voor mijn toeslag?
Ja, maar het smartengelddeel kun je laten uitzonderen. Dateert de vaststelling van vóór 11 oktober 2010, dan mag het hele bedrag eruit, behalve bij huurtoeslag. Je vraagt dat per toeslagjaar aan.
Telt het spaargeld van mijn kind mee?
Ja, het vermogen van je kind telt mee bij jou. Staat het op een geblokkeerde rekening, dan kun je een uitzondering vragen. Het bewijs vraag je op bij je bank.
Kan ik een toeslag over een eerder jaar nog terugkrijgen?
Vaak wel, als het geld toen bijzonder vermogen was. Je dient voor elk toeslagjaar een apart verzoek in met hetzelfde formulier. Stopte je toeslag door de ingetrokken letselschaderegel, dan herstelt Dienst Toeslagen dat zelf. Kwam er geen brief voor dat jaar? Dan vraag je het zelf aan.