Erfbelasting in Nederland

Wat is erfbelasting?

Erfbelasting betaal je over alles wat jij uit een nalatenschap krijgt. De erfgenaam betaalt, niet de nalatenschap zelf. Het gaat om je eigen erfdeel: geld, een woning of beleggingen. Je band met de overledene bepaalt mee hoeveel je betaalt.

Krijg je iets tijdens iemands leven? Dan gaat het om schenkbelasting. De bedragen daarvoor staan bij de schenkingsvrijstellingen. En in het jaar van een overlijden speelt ook de inkomstenbelasting. Die kant behandelen we bij de inkomstenbelasting in het jaar van overlijden.

We volgen op deze pagina één voorbeeld: Lieke. Haar moeder woonde in Nederland en overleed hier. In de nalatenschap zit naast spaargeld ook een appartement in Portugal. Lieke erft €200.000 en vraagt zich af wat daarvan naar de Belastingdienst gaat.

Hieronder zetten we de hoofdlijn van 2026 kort op een rij.

Wanneer heft Nederland geen erfbelasting?

In drie situaties heft Nederland geen erfbelasting.¹ De eerste is de eenvoudigste: je erfdeel blijft binnen je vrijstelling.

De tweede gaat over de overledene zelf. Had die geen Nederlandse nationaliteit en woonde die niet in Nederland? Dan heft Nederland geen erfbelasting. De derde is de 10-jaarsregel. Een Nederlander die meer dan tien jaar na vertrek uit Nederland overlijdt, valt buiten de Nederlandse erfbelasting.

Bij Lieke speelt geen van deze drie. Haar moeder woonde in Nederland, dus Nederland heft ook over wat Lieke erft. Ook over het appartement in Portugal.

Zit er buitenlands bezit in de nalatenschap, of komt de erfenis zelf uit het buitenland? Er kunnen regels gelden die dubbele erfbelasting voorkomen. Ook kan erfbelasting die je in het buitenland betaalde aftrekbaar zijn.¹ We kijken per land wat er geldt en of de verrekening klopt.

Over die verrekening leeft één hardnekkig misverstand.

Hoeveel mag je belastingvrij erven in 2026?

Een kind erft in 2026 €26.230 belastingvrij, een partner €828.035.² Elke erfgenaam heeft een eigen vrijstelling, afhankelijk van je band met de overledene.

Hoe dichter je bij de overledene stond, hoe hoger je vrijstelling. Een partner staat bovenaan de tabel, een broer of een vriend onderaan. Een kleinkind staat op hetzelfde bedrag als een kind. Bij twee rijen geldt een eigen voorwaarde: een kind met een beperking en een ouder die van een kind erft.

Lieke erft als kind, dus haar vrijstelling is €26.230.

Leeft de andere ouder nog? Dan int die meestal eerst de hele nalatenschap door de wettelijke verdeling. Het kind krijgt in plaats daarvan een vordering op de langstlevende ouder. Erfbelasting betaal je dan al over die vordering. Het geld zelf ontvang je vaak pas later. De langstlevende ouder schiet die belasting meestal voor. Lees meer op onze pagina over fiscaal partner en overlijden.

De vrijstellingen van 2026 staan hieronder per relatie op een rij.

Welk tarief geldt voor de erfbelasting in 2026?

Het tarief begint bij 10% en loopt op tot 40%.⁴ Waar ligt de grens tussen de twee banden? Bij €158.669.

Partner en kinderen betalen 10% tot die grens en 20% erboven. Kleinkinderen en verdere afstammelingen betalen 18% en 36%. Elke andere erfgenaam betaalt 30% en 40%.

De volgorde van rekenen doet er daarbij toe. Eerst gaat je vrijstelling van je erfdeel af. Daarna past de Belastingdienst het percentage toe op wat overblijft. Erven jullie samen als partner? Dan telt dat voor de berekening als één erfgenaam. De vrijstelling gaat één keer van jullie opgetelde erfdelen af.

Hieronder staan de percentages per band bij elkaar.

Hoe reken je de erfbelasting uit?

De berekening gaat in twee stappen: vrijstelling eraf, dan het tarief. De percentages zeggen pas iets als je ze op een bedrag loslaat.

Lieke erft €200.000 van haar moeder. Als kind heeft ze een vrijstelling van €26.230. Over de resterende €173.770 rekent de Belastingdienst het tarief. De eerste band loopt tot €158.669 en daarover betaalt ze 10%. Dat is €15.866,90. Boven die grens blijft €15.101 over met een tarief van 20%. Dat komt uit op €3.020,20. Samen betaalt Lieke €18.887,10 aan erfbelasting.

Het appartement in Portugal telt in dat erfdeel mee. Betaalde Lieke daar al erfbelasting, dan toetsen we of die hier aftrekbaar is. Hieronder staat dezelfde berekening stap voor stap.

Wat kun je vooraf regelen?

Bij leven schenken is de bekendste vorm van planning. Bij een overlijden staat de rekensom vast. Vooraf is er ruimte.

Je mag elk jaar belastingvrij schenken en daarnaast gelden er eenmalige vrijstellingen. De bedragen voor 2026 staan bij belastingvrij schenken. Er bestaat ook schenken op papier, waarbij je nu schenkt zonder het geld over te maken.

Erf je een onderneming en zet je die voort? Dan verlaagt de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) je erfbelasting mogelijk. Er gelden voorwaarden aan de onderneming en aan hoe lang je die voortzet. Je adviseur rekent voor wat het in jouw situatie betekent.

Onze adviseur Menno ziet welke vraag hierbij het vaakst terugkomt.

Wat betekent dit voor jou?

Met je vrijstelling en je tarief weet je waar je staat. De rekensom zelf is niet ingewikkeld. De vragen eromheen wel.

Zit er bezit over de grens in de nalatenschap? Dan komt er een tweede land bij. We kijken dan of de Nederlandse kant en de buitenlandse kant op elkaar aansluiten. Wil je liever eerst schenken, dan is de vraag welk moment past. Ook daar kijken we naar. Lieke kent nu haar bedrag en kan verder met de aangifte.

Daarna volgt er ook nog de aangifte erfbelasting. Daar staat ook binnen welke termijn die moet. Doe je die zelf, kijk dan bij wat je voor de aangifte erfbelasting nodig hebt.

Wil je het liever uit handen geven?