Wat is de compensatieregeling Duitsland?
De compensatieregeling dekt het verschil dat ontstaat doordat Duitsland je loon belast.¹ De regeling geldt voor werknemers die in Nederland wonen en Duitse loonbelasting betalen. Duitsland belast je loon, maar je Nederlandse aftrekposten verlagen die Duitse belasting niet. Daardoor betaal je meer dan wanneer Nederland hetzelfde loon zou belasten. De regeling geeft dat verschil terug. Ben je ondernemer of gepensioneerd? Dan gebruik je in plaats daarvan de doorschuifregeling. Neem Teun, een Nederlander die in de grensstreek woont en over de grens in Duitsland werkt. Zijn Duitse werkgever houdt Duitse loonbelasting in op zijn loon. Zijn Nederlandse hypotheekrenteaftrek verlaagt die Duitse belasting niet.
In het kort
Vergoeding van extra belasting doordat je Nederlandse aftrekposten in Duitsland niet meetellen.
Alleen voor werknemers, ondernemers en gepensioneerden vallen onder de doorschuifregeling.
Het verschil tussen twee sommen, je Duitse belasting tegenover de Nederlandse op hetzelfde loon.
Je claimt het in je aangifte, de compensatie staat op je definitieve aanslag.
Duitsland belast meestal het werk, het verdrag met Duitsland geldt sinds 2016.
Vanaf 2026 blijven tot 34 thuiswerkdagen belast in het land van je werkgever.
Je Duitse loon wordt omgerekend naar een Nederlands loon voordat de Belastingdienst vergelijkt.
Waarom is je Duitse belasting vaak hoger?
Je Nederlandse aftrekposten verlagen wel je Nederlandse belasting, maar niet je Duitse belasting. In Nederland verlaagt bijvoorbeeld je hypotheekrenteaftrek het inkomen waarover je belasting betaalt. Duitsland kent de Nederlandse hypotheekrenteaftrek niet, dus die telt daar niet mee. Daardoor valt je Duitse belasting hoger uit dan de Nederlandse belasting op hetzelfde loon. Bij Teun blijft zijn hypotheekrenteaftrek in Duitsland onbenut. Zijn Duitse loonbelasting is daardoor hoger dan nodig. De compensatieregeling geeft hem dat verschil terug.
Waar betaal je belasting als je in Duitsland werkt?
Meestal in Duitsland, het land waar je werkt. Het belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland wijst arbeidsinkomen toe aan het werkland.² Dit verdrag geldt sinds 2016 en is sinds 2017 het enige verdrag dat van toepassing is. Er zijn uitzonderingen op deze hoofdregel. Werk je maar kort in Duitsland? Dan kan de 183-dagenregeling je loon toch in Nederland belasten, als je werkgever niet Duits is en er geen vaste inrichting heeft. Voor ambtenaren en docenten gelden eigen regels. Twijfel je waar je fiscaal woont? Lees dan eerst onze gids over je fiscale woonland.
Hoe berekent de Belastingdienst de compensatie?
De compensatie is het verschil tussen je Duitse belasting en de Nederlandse.¹ De Belastingdienst vergelijkt twee bedragen met elkaar. Aan de ene kant staat wat je in Duitsland echt betaalt. Dat is je Duitse loonbelasting en een toeslag daarop, de Solidaritätszuschlag. Daar komt eventuele Nederlandse belasting en premie volksverzekeringen bij. Aan de andere kant staat wat Nederland zou heffen op hetzelfde loon. Dat is de Nederlandse belasting en premies, ná je aftrekposten. Is de Duitse kant hoger? Dan betaalt de Belastingdienst het verschil terug. Duitse sociale premies tellen niet mee in deze vergelijking.
| Onderdeel van de vergelijking | Wat het omvat |
|---|---|
| Wat je echt betaalt | Duitse loonbelasting en Solidaritätszuschlag, plus eventuele Nederlandse belasting en premies |
| Wat Nederland zou heffen | Nederlandse inkomstenbelasting en premies op hetzelfde loon, na je aftrekposten |
| Je compensatie | Het verschil tussen beide, als de Duitse kant hoger is |
| Telt niet mee | Duitse sociale premies |
Hoe claim je de compensatie?
Je claimt de compensatie in je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting. Je hoeft geen apart verzoek in te dienen. De Belastingdienst berekent de compensatie en zet die op je definitieve aanslag. Eerst rekent de Belastingdienst je Duitse loon om naar een Nederlands loon, met een eigen hulpmiddel. Voor Teun werkt het net zo. Hij doet zijn Nederlandse aangifte en geeft zijn Duitse loon op. Daarna zet de Belastingdienst zijn Duitse belasting naast de Nederlandse belasting op dat loon en betaalt het verschil terug. Het exacte bedrag verschilt per situatie, dus dat rekenen we samen met hem uit.
| Stap | Wat er gebeurt |
|---|---|
| 1. Duitse loonstrook | Duitse loonbelasting en Solidaritätszuschlag worden op je loon ingehouden |
| 2. Loon omrekenen | de Belastingdienst rekent je Duitse loon om naar een Nederlands loon |
| 3. Nederlandse belasting | je Nederlandse belasting en premies worden berekend, met je aftrekposten |
| 4. Vergelijken | de Duitse kant wordt tegenover de Nederlandse kant gezet |
| 5. Compensatie | het verschil wordt uitbetaald op je definitieve aanslag |
“Veel mensen denken dat de Duitse belasting op hun loonstrook precies klopt. Vaak is die te hoog, omdat hun Nederlandse aftrekposten daar niets waard zijn. De compensatieregeling geeft dat terug, en we zorgen dat je aangifte het ook claimt.”
Compensatieregeling of doorschuifregeling?
Werknemers gebruiken de compensatieregeling, ondernemers en gepensioneerden de doorschuifregeling. Het verschil zit in het moment waarop je je aftrekposten benut. De compensatieregeling geeft je het verschil direct terug in het jaar van je aangifte. De doorschuifregeling schuift je ongebruikte aftrekposten door naar een later jaar. Dat latere jaar moet Nederlands belastbaar inkomen in Box 1 hebben. Heb je een fiscale partner? Dan kun je aftrekposten toewijzen aan de partner die in Nederland belast wordt. Dat kan het nadeel wegnemen, maar wel tegen het tarief van die partner. Teun is werknemer, dus voor hem geldt de compensatieregeling.
Wat verandert er in 2026?
Vanaf 2026 blijven tot 34 thuiswerkdagen per jaar belast in het land van je werkgever. Dat volgt uit een wijzigingsprotocol bij het belastingverdrag. Het protocol werkt sinds 31 december 2025 en geldt vanaf 1 januari 2026.³ De exacte toepassing controleren we voor je situatie.
Wat betekent dit voor jou?
Je kent nu de regeling, de formule en de keuze tussen twee routes. Controleer eerst waar je belast wordt. Dat lees je in onze gids over je fiscale woonland. Tel je Duitse dagen met de 183-dagenregeling. Let vanaf 2026 op de grens van 34 thuiswerkdagen. Kies daarna tussen de compensatieregeling en de doorschuifregeling. Hoe we je aangifte doen lees je op de pagina over hulp bij je belastingaangifte. Teun geeft zijn Duitse loon op en ziet de compensatie op zijn aanslag.
¹ belastingdienst.nl, Wonen in Nederland met inkomen uit Duitsland · Geraadpleegd
² wetten.overheid.nl, Verdrag Nederland-Duitsland tot het vermijden van dubbele belasting (BWBV0005862) · Geraadpleegd
³ wetten.overheid.nl, Verdrag NL-Duitsland, geconsolideerde tekst per 31-12-2025 (wijzigingsprotocol thuiswerkdagen, art. 14 lid 1a) · Geraadpleegd
Veelgestelde vragen over de compensatieregeling Duitsland
Wie kan de compensatieregeling gebruiken?
Werknemers die in Nederland wonen en Duitse loonbelasting over hun loon betalen. Werk je voor jezelf of ben je met pensioen? Dan val je onder de doorschuifregeling.