Hoe bepaalt de Belastingdienst je fiscaal woonland?
Je fiscaal woonland hangt af van waar je leven is, niet van een aantal dagen.¹ De Belastingdienst weegt je feiten en omstandigheden, niet één vast aantal dagen.¹
De 183-dagenregeling geeft hier niet de doorslag. Dat is een verdragsbegrip voor werkinkomen, niet de Nederlandse woonplaatstoets.⁵ Meer daarover lees je op onze pagina over de 183-dagenregeling.
Je woonland bepaalt welke aangifte je doet en over welk inkomen. Neem Daan. Hij verhuist in mei naar Portugal voor zijn werk. Zijn woning in Nederland houdt hij eerst nog aan. We volgen zijn situatie hierna.
In het kort
Geen vaste regel. De Belastingdienst weegt je feiten en omstandigheden, er is geen dagenteller.¹
Waar je leven is telt: je woning, je gezin, je werk, je huisarts en de school van je kinderen.¹
Inwoner of niet-inwoner. Je status bepaalt over welk inkomen Nederland mag heffen.²
Het formulier volgt je status. Een M-aangifte in het jaar dat je woonland wijzigt. Een P-formulier als inwoner en een C-formulier als niet-inwoner.² ⁴
De 90%-route. Voldoe je aan drie voorwaarden, dan krijg je aftrek en heffingskortingen.³
Een belastingverdrag kan de nationale wet opzijzetten waar het heffingsrechten toewijst.⁵
Je bankregistratie is niet de beslissing. De Belastingdienst kan in een aanslag anders oordelen.¹
Waar kijkt de Belastingdienst naar om je woonland te bepalen?
De Belastingdienst kijkt naar waar het centrum van je leven ligt.¹ Niet één feit beslist. Ze weegt het geheel van je omstandigheden.¹
De Belastingdienst weegt verschillende dingen samen. Waar je de meeste tijd doorbrengt, is er één van. Je partner, je gezin en je woning horen erbij. Denk aan je werk, je sport en je boodschappen. En ook je verzekering, je huisarts en de school van je kinderen.¹
Kijk weer naar Daan. Hij verhuist naar Portugal maar houdt zijn woning in Nederland aan. De vraag is dan waar zijn leven écht ligt. Een aangehouden woning weegt mee, maar geeft op zichzelf niet de doorslag.¹ Wat emigratie met je woning doet, lees je in onze emigratiegids.
Ben je binnenlands of buitenlands belastingplichtig?
Een inwoner betaalt over zijn wereldinkomen, een niet-inwoner alleen over Nederlands inkomen.² Als binnenlands belastingplichtige geef je dus je hele inkomen op. Als buitenlands belastingplichtige alleen over je Nederlandse inkomen.
Woon je in het buitenland, dan is er een uitzondering. Met de kwalificerende buitenlandse belastingplicht krijg je toch dezelfde aftrekposten en heffingskortingen als een inwoner.³ Je komt hiervoor in aanmerking als je in een van deze landen woont: de EU, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein, Zwitserland of de BES-eilanden.³ Minstens 90% van je inkomen moet in Nederland belast zijn. En je levert een inkomensverklaring van je eigen belastingdienst.³ Alle drie de voorwaarden moeten tegelijk gelden.³ We noemen dit hierna de 90%-route.
| Wat | Inwoner | Niet-inwoner |
|---|---|---|
| Belast over | Wereldinkomen | Alleen Nederlands inkomen, ook een eigen woning telt mee |
| Gebruikelijke aangifte | P-formulier | C-formulier |
| Aftrek en heffingskortingen | Volledig | Beperkt, tenzij je kwalificeert |
| Voor wie | Je leven is in Nederland | Je leven is in het buitenland, met Nederlands inkomen |
Welke aangifte doe je in het jaar van je verhuizing?
Een M-aangifte volgt op een wijziging van je woonland, niet op de verhuizing zelf.⁴ Die dekt een deel buitenland en een deel Nederland in één aangifte. Je doet hem het jaar erna, tussen 1 mei en 1 juli.⁴ De meesten doen dit nu online via Mijn Belastingdienst. Een papieren M-formulier blijft beschikbaar als online niet lukt.⁴
Na het verhuisjaar bepaalt je status het formulier. De tabel hieronder zet elk geval op een rij.²
Zo werkt het voor Daan. Verhuist het centrum van zijn leven echt mee, dan is hij geen inwoner meer. Over het jaar van vertrek doet hij dan een M-aangifte. Daarna is hij niet-inwoner met Nederlands inkomen. Voor de jaren erna doet hij een C-formulier. Hoe je migratiejaar fiscaal werkt, lees je in onze gids over emigratie en belasting. Verandert je woonland niet, dan blijf je op je gewone aangifte.
Woon je in het buitenland en krijg je een toeslag of betaal je een CAK-bijdrage? Dan legt de opgaaf wereldinkomen je inkomen daarvoor vast, los van je inkomstenbelasting.
| Jouw situatie | Formulier | Dekt |
|---|---|---|
| Je verhuisde dit jaar en het centrum van je leven ging mee | M-aangifte | Het verhuisjaar, deel buitenland en deel Nederland |
| Je woonde het hele jaar in Nederland | P-formulier of de gewone online aangifte | Een volledig inwonerjaar, over je wereldinkomen |
| Je woont in het buitenland met Nederlands inkomen | C-formulier of de online aangifte voor niet-inwoners | Alleen je Nederlandse inkomen, ook een eigen woning telt mee |
Veranderen belastingverdragen waar je belasting betaalt?
Ja, een verdrag kan de nationale wet opzijzetten waar het heffingsrechten toewijst.⁵ Nederland heeft met veel landen een verdrag, zodat je niet twee keer belasting betaalt over hetzelfde inkomen.⁵ Wijst het verdrag het heffingsrecht aan één land toe, dan gaat die regel voor.⁵
Zien twee landen je allebei als inwoner, dan bepaalt een voorrangsregel in het verdrag van welk land je inwoner bent.⁵ Voor Daan bepaalt het verdrag met Portugal wie over welk inkomen heft.
Hoe je dubbele belasting voorkomt, werken we uit op onze pagina over dubbele belasting. Werk je over de Duitse grens? Het verdrag met Duitsland kent een eigen compensatieregeling.
“Veel mensen denken dat een vlucht of een dagenteller hun fiscaal woonland bepaalt. Dat is zelden zo. Wat telt is waar je leven echt ligt en welke aangifte daarbij hoort. We brengen dat samen met je in kaart.”
Wat moet je nu doen?
Bepaal eerst waar je leven ligt.¹ Werk daarna deze lijst af.
- Weet je niet welk formulier past? Zoek je situatie op in de tabel hierboven.
- Verhuisde het centrum van je leven mee? Dan doe je het jaar erna een M-aangifte.⁴
- Is minstens 90% van je inkomen hier belast? Vraag naar de 90%-route.³
Je woonland raakt meer dan je aangifte. Denk aan je toeslagen en je aangifte in de jaren erna. We brengen je hele situatie op orde. We leggen op onze pagina hulp bij je belastingaangifte uit wat we van je overnemen. Daan doet zijn M-aangifte en daarna elk jaar een C-formulier.
¹ belastingdienst.nl, Common Reporting Standard, bepaling van je woonland · Geraadpleegd
² belastingdienst.nl, In welk land moet u aangifte doen? · Geraadpleegd
³ belastingdienst.nl, Kwalificerende buitenlandse belastingplichtige · Geraadpleegd
⁴ belastingdienst.nl, Aangifte doen over het jaar van emigratie of immigratie · Geraadpleegd
⁵ belastingdienst.nl, Belastingverdragen · Geraadpleegd
⁶ wetten.overheid.nl, Wet inkomstenbelasting 2001, artikel 2.2 Woonplaatsfictie · Geraadpleegd
Veelgestelde vragen over je fiscaal woonland
Hoe bepaalt de Belastingdienst mijn fiscaal woonland?
De Belastingdienst kijkt naar je feiten en omstandigheden, niet naar een dagenteller.¹ Waar je leven écht ligt, geeft de doorslag: je woning, je gezin en je werk.¹
Blijf ik fiscaal inwoner als ik emigreer?
Verhuist het centrum van je leven echt mee, dan ben je geen inwoner meer.¹ Blijft je leven in Nederland, dan wel. Het aanhouden van een woning of gezin in Nederland kan meewegen.¹
Ik ga korter dan een jaar naar het buitenland. Wat betekent dat?
Dan kun je voor die hele periode als inwoner van Nederland gelden.⁶ Voorwaarde is dat je binnen een jaar terugkomt en intussen niet in een ander land woont. Die regel heet de woonplaatsfictie, een antimisbruikregel bij kort verblijf. Controleer je positie voordat je vertrekt.
Welke aangifte doe ik in het jaar dat ik emigreer?
Een M-aangifte, maar alleen als je centrum van leven verhuisde.⁴ Blijft je leven in Nederland, dan doe je gewoon je gewone aangifte.
Ik woon in het buitenland met Nederlands inkomen. Welke aangifte doe ik?
Een C-formulier of de online aangifte voor niet-inwoners.² Je betaalt dan alleen over je Nederlandse inkomen.²
Kan ik vanuit het buitenland nog Nederlandse aftrekposten krijgen?
Ja, als je kwalificerende buitenlandse belastingplichtige bent.³ Je woont in een EU- of EER-land, in Zwitserland of op de BES-eilanden. Minstens 90% van je inkomen is in Nederland belast. En je levert een inkomensverklaring.³