Dubbele belasting voorkomen: hoe werkt dat voor jou?
Je betaalt niet twee keer belasting over hetzelfde inkomen. Werk je over de grens, of heb je bezit in het buitenland? Dan kan het zijn dat je in twee landen aangifte moet doen. Nederland voorkomt dubbele belasting met een belastingverdrag, of anders met eigen regels.
Dit gaat over de inkomstenbelasting, niet over sociale zekerheid.
Neem Thomas. Hij woont in Nederland en werkt in Duitsland. Hij heeft een eigen woning met hypotheekrente. Zijn situatie loopt als voorbeeld door dit artikel.
In het kort
Niet dubbel belast, in principe. Je kunt in twee landen aangifte moeten doen. Je hoeft niet twee keer belasting te betalen over hetzelfde inkomen.
Verdrag of Besluit. Heeft Nederland geen verdrag met dat land? Dan geldt het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001.
Twee methoden. Vrijstelling en verrekening zijn de twee manieren om dubbele belasting te voorkomen.
Eerst wereldinkomen opgeven. Je geeft altijd je hele wereldinkomen op, ook het deel dat Nederland niet belast.
Inkomen schuift door. Gebruik je de aftrek dit jaar niet volledig? Bij de vrijstellingsmethode schuift het onbenutte buitenlandse inkomen door naar een later jaar, bij de verrekeningsmethode de niet-verrekende buitenlandse belasting.
Elk verdrag verschilt. Nederland heeft met bijna 100 landen een verdrag³, maar de afspraken lopen per land uiteen.
Waarom geef je inkomen op dat Nederland misschien niet belast?
Ook inkomen dat Nederland niet belast, geef je op. Je Nederlandse en buitenlandse inkomen samen vormen één bedrag. Dat heet je wereldinkomen. Opgeven is niet hetzelfde als belast worden. De Belastingdienst gebruikt je wereldinkomen wel om je toeslagen, je buitenlandbijdrage Zvw en je CAK-bijdrage vast te stellen.¹
Ook Thomas geeft straks zijn volledige wereldinkomen op. Bij hem is dat alleen zijn Duitse loon. Welk deel Nederland uiteindelijk belast, bepaalt het belastingverdrag met Duitsland.
Wat regelt het belastingverdrag tussen Nederland en het andere land?
Het belastingverdrag wijst aan welk land mag heffen. Nederland heeft met bijna 100 landen zo'n verdrag³. Voor sommige landen past een multilateraal instrument delen van het oudere verdrag aan. Dat heet het MLI. Heeft Nederland met een land geen verdrag? Dan is het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001² van toepassing. Nederland geeft dan eenzijdig een tegemoetkoming, maar die kan smaller zijn dan onder een verdrag: kijk dus welk inkomen eronder valt. Maar een belastingverdrag regelt niet alles.
Welke twee methoden voorkomen dubbele belasting?
Nederland gebruikt twee methoden: vrijstelling en verrekening. Welke methode geldt, hangt af van het type inkomen. Bij vrijstelling telt het buitenlandse inkomen mee voor je tarief, maar betaal je er zelf geen belasting meer over. Dat gebeurt meestal bij loon, en altijd bij onroerend goed in het buitenland. Bij verrekening trekt Nederland de buitenlandse belasting af van de Nederlandse belasting. Die aftrek loopt tot een grens die meebeweegt met je buitenlandse inkomen. Dat heet de evenredigheidslimiet. Dat gebeurt meestal bij dividend, rente en royalty's. De tabel hieronder zet beide methoden op een rij. Een woning in het buitenland krijgt altijd vrijstelling, ook zonder verdrag.
| Methode | Hoe het werkt | Typisch voor |
|---|---|---|
| Vrijstelling | Aftrek naar rato van je buitenlandse inkomen | Loon, en altijd onroerend goed in het buitenland |
| Verrekening | Buitenlandse belasting verrekend, gemaximeerd op de evenredigheidslimiet | Dividend, rente en royalty's |
Aftrek om dubbele belasting te voorkomen: hoe werkt dat in je aangifte?
Je geeft eerst je hele wereldinkomen op, daarna haalt Nederland de aftrek eraf. Die volgorde voelt vreemd, want je vult inkomen in dat Nederland niet belast. De Belastingdienst rekent eerst de belasting over je totale inkomen uit. Daarna trekt ze het deel eraf dat aan het buitenland toekomt.¹
Bij Thomas ziet dat er zo uit. Zijn Duitse looninkomen is €30.000. Nederlands loon heeft hij niet. Zijn hypotheekrente van €6.000 trekt hij af. Zijn belastbaar inkomen in Box 1 komt daarmee op €24.000. Neem aan dat hij daarover €1.000 belasting verschuldigd is. Zijn aftrek is €30.000 gedeeld door €24.000, keer €1.000: dat is €1.250. Die aftrek is gemaximeerd op wat hij verschuldigd is, dus hij gebruikt dit jaar €1.000. De tabel hieronder zet elke stap op een rij.
| Stap | Bedrag |
|---|---|
| Buitenlands looninkomen (Duitsland) | €30.000 |
| Aftrekbare hypotheekrente eigen woning | −€6.000 |
| Belastbaar inkomen Box 1 | €24.000 |
| Verschuldigde inkomstenbelasting (aanname) | €1.000 |
| Aftrek waar je recht op hebt (€30.000 ÷ €24.000 × €1.000) | €1.250 |
| Aftrek dit jaar toegepast, gemaximeerd op de verschuldigde belasting | €1.000 |
| Buitenlands inkomen doorgeschoven naar een later jaar (€30.000 min €24.000) |
Wat als je aftrek groter is dan de belasting die je betaalt?
Je verliest dat verschil niet. Bij Thomas is de aftrek groter dan zijn belasting. Zijn aftrek waar hij recht op heeft is €1.250, maar hij gebruikt dit jaar maar €1.000. Het verschil vervalt niet. De Belastingdienst legt dat vast in een officiële beslissing. Dat heet een beschikking¹. Ze schuift het onbenutte inkomen door naar een later jaar. Bij Thomas gaat het om €6.000 aan Duits inkomen. Nederland past de aftrek daar later alsnog op toe. Je vraagt deze doorschuifregeling niet zelf aan, dat gebeurt automatisch.
De €6.000 is zijn buitenlandse inkomen min zijn belastbaar inkomen, dus €30.000 min €24.000. Dit is de vrijstellingsmethode. Bij de verrekeningsmethode werkt het anders: dan schuift niet het inkomen door, maar de buitenlandse belasting die je nog niet kon verrekenen.

Wanneer krijg je in Nederland geen aftrek?
Je krijgt geen aftrek als Nederland zelf mag heffen over dat inkomen. Heeft het andere land dat inkomen toch belast? Dan vraag je het daar terug, niet in Nederland¹.
Ben je inwoner van Nederland? Dan voer je de aftrek ter voorkoming van dubbele belasting gewoon op in je aangifte, zoals Thomas.
Ben je geen inwoner van Nederland, maar wel (kwalificerend) buitenlands belastingplichtig? Dan geef je eerst je wereldinkomen op. Daarna vraag je vrijstelling aan voor het deel dat Nederland niet belast. Je kwalificeert als de Belastingdienst ten minste 90% van je wereldinkomen in Nederland belast. Bekijk onze woonplaatsgids voor alle voorwaarden.
“Elk belastingverdrag is anders. Daarom lezen we eerst jouw verdrag, dan pas je cijfers. Zo krijg je de aftrek die bij jouw situatie past.”
Wat betekent dit voor jou?
Je betaalt geen dubbele belasting, als je de juiste aftrek toepast. Je weet nu hoe vrijstelling en verrekening werken. Je weet ook dat je altijd je wereldinkomen moet opgeven. Controleer welk land mag heffen. Verzamel je buitenlandse jaaropgaaf en check je beschikking op doorgeschoven inkomen. Ook weet je dat het buitenlandse inkomen dat je dit jaar niet kon gebruiken, automatisch doorschuift naar een later jaar.
Geen enkel verdrag is hetzelfde, en dat geldt ook voor jouw situatie. Daarom werkt een rekentool niet voor iedereen even goed. In een persoonlijk gesprek kijken we naar jouw verdrag en je cijfers. Zo zorgen we dat je de volledige aftrek krijgt. Thomas houdt zo €6.000 aan Duits inkomen over voor een later jaar.
Wil je het uit handen geven? Lees hoe we je belastingaangifte verzorgen.
¹ belastingdienst.nl, Wonen in Nederland met inkomen uit het buitenland · Geraadpleegd
² belastingdienst.nl, Voorkomen dat u dubbel belasting betaalt · Geraadpleegd
³ rijksoverheid.nl, Nederland heeft met bijna 100 landen een belastingverdrag · Geraadpleegd
Veelgestelde vragen over dubbele belasting voorkomen
Hoe voorkom je dubbele belasting in Nederland?
Je voorkomt dubbele belasting via een belastingverdrag. Zonder verdrag valt je situatie onder het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001. Nederland past daarna vrijstelling of verrekening toe, zodat je niet twee keer betaalt.
Je verdrag correct verwerkt in je aangifte
We lezen jouw belastingverdrag en geven je wereldinkomen correct op. Daarna passen we de juiste methode toe: vrijstelling of verrekening. We pakken de doorschuifregeling meteen mee.

