Vermogensbelasting in Nederland

Vermogensbelasting in Nederland: kent Nederland een vermogenswinstbelasting?

Nee, Nederland kent geen algemene vermogenswinstbelasting op privévermogen. De Belastingdienst belast de winst op je aandelen, spaargeld of tweede woning dus niet als winst. Je betaalt wel vermogensbelasting via Box 3 (sparen en beleggen). Die vermogensbelasting belast je op een aangenomen rendement, niet op wat je echt verdiende. Deze gids gaat over particulier vermogen. Heb je een aanmerkelijk belang (5% of meer) of een onderneming? Dan gelden andere regels. Een aanmerkelijk belang valt in Box 2, met belasting over de winst. Een onderneming of meer dan normaal vermogensbeheer valt in Box 1, met een progressief tarief. Lees meer in ons overzicht van het belastingstelsel.

Wie betaalt vermogensbelasting, en over welk vermogen?

Ben je fiscaal inwoner van Nederland? Dan betaal je vermogensbelasting over je wereldwijde vermogen in Box 3. Denk aan spaargeld, aandelen, crypto, een tweede woning en een vakantiehuis in het buitenland. Je eigen woning waarin je woont valt in Box 1, niet in Box 3. Je hypotheek op die eigen woning telt niet mee als Box 3-schuld. Woon je niet in Nederland? Dan kun je toch Box 3-belasting betalen over Nederlands vastgoed, zoals een vakantiehuis.

» Meer: een tweede woning in Box 3

Hoe werkt de vermogensbelasting in Box 3?

De vermogensbelasting in Box 3 belast je op een fictief rendement. Dat is een vast percentage dat de Belastingdienst aanneemt dat je verdient, los van je echte resultaat. Dit vaste percentage heet het forfait, en die term gebruiken we hieronder. Spaargeld kent een laag fictief rendement: 1,28% in 2026. Overige bezittingen zoals aandelen en een tweede woning hebben een hoger rendement: 6,00% in 2026. Over dat rendement betaal je 36%. Schulden tellen mee met hun eigen fictief rendement van 2,70% in 2026. Je kunt dus veel winst maken en weinig vermogensbelasting betalen, of verlies lijden en toch betalen. De belasting volgt namelijk het aangenomen rendement, niet je echte winst. Een fiscaal partner is meestal je echtgenoot of geregistreerd partner. Ongehuwde partners tellen ook mee, met een notarieel samenlevingscontract en gelijke inschrijving. De eerste €59.357 van je vermogen is vrijgesteld (€118.714 met fiscaal partner). Alleen je vermogen op 1 januari telt voor deze berekening. Kwam je halverwege het jaar aan of vertrok je toen, dan kan je peildatum afwijken. Vraag dit na bij een adviseur.

» Meer: zo werkt Box 3

Vermogensbelasting op je werkelijke rendement: mag dat?

Ja, je mag je werkelijke rendement opgeven in plaats van het forfait. De Belastingdienst rekent je vermogensbelasting dan over het laagste bedrag. Dit volgt uit de uitspraken van de Hoge Raad, de zogenoemde tegenbewijsregeling. Je geeft de waarde van je vermogen door aan het begin en het eind van het jaar. Daarnaast geef je inkomsten op zoals rente, dividend en huur. Let op: bij werkelijk rendement geldt het heffingsvrij vermogen niet. En kosten zijn niet aftrekbaar, behalve rente op je Box 3-schulden. Voor verbeteringen aan vastgoed geldt een aparte correctie. De eigen-gebruikregel voor een tweede woning start in 2026. Dat is een bijtelling in je werkelijke rendement. Vanaf belastingjaar 2025 geef je je werkelijke rendement zelf op in de aangifte. Voor 2024 en eerder gebruik je het aparte formulier Opgaaf werkelijk rendement (OWR). Werkelijk rendement helpt dus in een vlak of slecht jaar, terwijl het forfait in een sterk jaar vaak gunstiger is.

» Meer: zo werkt Box 3

Verandert de vermogensbelasting nog?

De Wet werkelijk rendement Box 3 gaat uit van invoering per 1 januari 2028. Het wetsvoorstel ligt nog bij de Eerste Kamer. Voor de meeste bezittingen zou het werken als een vermogensaanwasbelasting. Dat betekent dat je elk jaar belasting betaalt over de waardestijging. Dat geldt ook voor winst die je nog niet verkocht hebt. Daarnaast tellen inkomsten mee zoals rente en dividend. Voor vastgoed en sommige andere bezittingen zou het werken als een vermogenswinstbelasting. Dan betaal je pas bij verkoop. De Tweede Kamer nam het voorstel aan in februari 2026. Eind september 2026 kondigde het kabinet een novelle aan. Daarmee belast de Belastingdienst winst op aandelen, obligaties en andere financiële instrumenten pas bij verkoop. Het parlement moet daarover nog beslissen.

Buitenlands vermogen: waar betaal je vermogensbelasting?

Je fiscale woonplaats bepaalt of je buitenlandse vermogen onder de Nederlandse vermogensbelasting (Box 3) valt. Woon je in Nederland? Dan geef je als inwoner je wereldwijde vermogen op. Een belastingverdrag voorkomt meestal dubbele belasting en bepaalt welk land wat belast. Check eerst je vermogen op 1 januari. Vergelijk dan het fictieve rendement met je werkelijke rendement. Vraag een adviseur naar je situatie in het buitenland.

Hoe Box 3 je spaargeld en beleggingen belast, lees je op onze overzichtspagina over vermogen.