Zo werkt 401k-belasting in Nederland

Hoe belast Nederland je 401(k)?

Nederland kijkt op twee momenten, niet op één. Tijdens de opbouw draait het om de box waarin de waarde hoort. Bij de eerste uitkering draait het om het land dat mag heffen.

Deze pagina is voor jou als je in Nederland woont en een Amerikaanse pensioenrekening hebt. Het gaat om de 401(k) en de Traditional IRA uit je Amerikaanse werkjaren. Roth-rekeningen en Amerikaanse aangifteplichten staan er niet in. Heb je een Roth IRA? Lees dan de pagina over Roth IRA in Nederland voordat je verder gaat.

Marjolein kwam acht jaar geleden terug uit Houston en werkt nu bij een ingenieursbureau. Haar 401(k) van ongeveer $180.000 staat er nog. Het overzicht hierna zet de vijf punten op een rij die haar positie bepalen.

Betaal je Nederlandse belasting zolang je 401(k) groeit?

Waarschijnlijk niet, als Nederland de pot als pensioenrecht ziet. Marjoleins pot staat er al acht jaar onaangeroerd, dus dit is haar eerste vraag. Een pensioenrecht hoort niet bij je Box 3-vermogen. Een gewone Amerikaanse beleggingsrekening valt daar wél in.

De Belastingdienst kijkt naar wat de rekening feitelijk doet en niet naar de naam. Je legde het geld er onbelast in en dat wijst richting een pensioenbehandeling. We laten dit per rekening bevestigen voordat je aangifte doet. De tabel hierna zet de vier situaties naast elkaar die we in de praktijk zien.

Je vermeldt de rekening altijd in je aangifte, ook als de waarde niet meetelt.

Wat als er tóch een deel in Box 3 valt?

Dan rekent Nederland in 2026 met een vast rendement en een tarief van 36%¹. Niet elke Amerikaanse rekening krijgt de pensioenstatus. Box 3 rekent niet met je werkelijke rendement maar met een vast percentage per soort vermogen. Dat heet het forfaitair rendement.

Wil je de berekening stap voor stap zien? Bekijk dan onze pagina over vermogen in Box 3. De kerncijfers voor 2026 staan in de tabel hieronder.

Box 3 kijkt naar de waarde van je rekening op 1 januari.

Wie mag de uitkering belasten?

Nederland belast de uitkering als Box 1-inkomen. Wat gebeurt er op de dag dat de eerste betaling binnenkomt? Nederland en de Verenigde Staten hebben een belastingverdrag dat bepaalt welk land mag heffen. Het verdrag laat de Verenigde Staten daarnaast hun eigen burgers belasten waar die ook wonen. Die regel heet de saving clause.

Beide landen kunnen dus een claim hebben op dezelfde betaling. Het verdrag wijst aan wie wijkt. Nederland geeft aftrek voor het deel dat bij het andere land hoort. We noemen de exacte artikelen pas als een adviseur ze tegen jouw situatie heeft gehouden.

Woon je hier met een pensioen uit een ander land? Lees dan onze pagina over buitenlands pensioen en belasting voor de algemene regels. Op onze pagina over belastingschijven voor gepensioneerden zie je welk tarief daarbij hoort. Voor de Amerikaanse kant geldt een duidelijke grens.

Wat betekent dit voor Marjolein?

Haar pot blijft buiten Box 3 tot er geld uitkomt. Marjolein heeft nu de twee regels die ze nodig heeft. Zolang ze niets opneemt, telt de waarde niet mee in haar Box 3-berekening. Haar spaargeld en beleggingen zijn het enige vermogen dat ze opgeeft.

Zodra ze geld opneemt, landt elke betaling in Box 1. Het verdrag bepaalt wat de Verenigde Staten nog mogen nemen. Marjolein claimt in haar aangifte aftrek voor dat deel. We zetten geen bedrag onder haar uitkomst. Haar adviseur moet de regels daaronder eerst bevestigen.

Eén beslissing kan dit hele beeld omgooien.

Wat verandert er als Box 3 naar werkelijk rendement gaat?

Voor een pot buiten Box 3 verandert er weinig. Nederland gaat naar verwachting heffen over het rendement dat je echt maakt. Wanneer dat ingaat, lees je op onze pagina over de spaartaks.

Het verschil merk je vooral als een deel van je Amerikaanse geld op een gewone rekening staat. Dat deel valt in Box 3, want het geldt niet als pensioenrecht. Onze adviseur vat het zo samen.

Wat controleer je vóór je volgende aangifte?

Begin bij wat de rekening feitelijk doet. Marjoleins positie hing aan die feitelijke werking, niet aan de naam. Die van jou hangt er ook aan. Vraag je uitvoerder om de officiële omschrijving van de regeling en om je inlegbewijzen. In de Verenigde Staten heet dat het plan type. Laat daarna een adviseur bevestigen in welke Nederlandse box de rekening hoort.

Verwacht je binnenkort een uitkering? Leg de verdragspositie dan schriftelijk vast vóór de eerste betaling vertrekt. Je kunt de Belastingdienst ook vooraf om een standpunt vragen. Dat heet zekerheid vooraf. Zo’n traject kost tijd, dus begin ruim vóór je aangifte. Die stap zetten we ook samen met je, naast je aangifte. Marjolein doet dezelfde stap, eerst de box laten bevestigen, dan de uitkering plannen.

Hoe dit past in je bredere pensioenplan, lees je op onze pagina over pensioenadvies.