Na een overlijden: het F-formulier is de laatste aangifte

Wat is het F-formulier?

Met het F-formulier doe je de laatste aangifte inkomstenbelasting van een overledene. De aangifte gaat over het inkomen vanaf 1 januari tot de overlijdensdatum. De Belastingdienst noemt het zelf aangifteformulier F.

Erfbelasting is iets anders dan de inkomstenbelasting op dit formulier. De erfgenamen betalen die over wat zij erven, met een eigen aangifte en een eigen termijn. Meer hierover lees je op onze pagina over de aangifte erfbelasting. Zoek je het bredere beeld na een overlijden? Dat staat op de pagina over belasting en de fiscale partner na een overlijden.

Margriet regelt de nalatenschap van haar moeder, die in april overleed. Haar moeder woonde in Nederland en had een appartement in Spanje. Ook stond er een spaarrekening in het buitenland op haar naam. De erfgenamen hebben Margriet aangewezen als vertegenwoordiger van de nalatenschap. Zij regelt dus de laatste aangifte.

Welke route je kiest, hangt af van een handvol feiten.

Wie doet de aangifte en wie tekent?

De erfgenamen wijzen één vertegenwoordiger aan die de aangifte doet en ondertekent.² Die vertegenwoordiger vult het papieren formulier in of doet de aangifte online. Had de overledene een fiscale partner? Dan zet die partner ook een handtekening, ook als iemand anders de aangifte doet.²

De Belastingdienst laat de nabestaanden per brief weten dat er aangifte nodig is. Die brief gaat naar het correspondentieadres van de nabestaanden. Meestal ligt hij er binnen 5 maanden na het overlijden.¹

Margriet is die vertegenwoordiger en verzamelt de stukken bij de andere erfgenamen.

Blijft die brief uit, dan hoeft dat nog geen probleem te zijn.

Hoe doe je online aangifte voor een overledene?

Je logt in met je eigen DigiD en een machtiging van de Belastingdienst. Die machtiging heet een nabestaandenmachtiging. Op Mijn Belastingdienst kies je het tabblad ‘Inloggen voor iemand anders’. De gegevens van de overledene staan er dan al voorgevuld.³ Met de DigiD van de overledene lukt het niet. Die werkt na het overlijden niet meer.³

Alleen wie namens de erfgenamen optreedt kan de machtiging aanvragen: een erfgenaam of de executeur.⁸ Dat kan vanaf een week na het overlijden. Je hebt je eigen DigiD nodig en het burgerservicenummer (bsn) van de overledene. Is er een testament, dan komt daar een verklaring van erfrecht of executele bij. De notaris maakt die verklaring. Zonder testament is die er meestal niet. Ligt er toch een, bijvoorbeeld omdat er een woning in de erfenis zit? Dan voeg je die wel toe.⁸ Normaal duurt de behandeling 15 werkdagen, tussen 1 maart en 1 mei soms langer.⁸

Over het jaar van overlijden kun je vanaf 1 maart na dat jaar online aangifte doen.³ Was er een fiscale partner? Dan heeft de vertegenwoordiger naast de nabestaandenmachtiging ook een machtiging van die partner nodig.¹

Margriet vraagt de nabestaandenmachtiging half mei aan, met de verklaring van erfrecht van de notaris. Ruim drie weken later is de machtiging rond. In september komt de brief van de Belastingdienst binnen. In maart van het jaar erna staat de aangifte voorgevuld klaar in Mijn Belastingdienst. Margriet controleert het inkomen van haar moeder tot de overlijdensdatum in april. Ook het appartement in Spanje en de buitenlandse spaarrekening geeft zij op. Zij tekent zelf met haar eigen DigiD, want haar moeder had geen fiscale partner. Eind maart dient zij de aangifte in, ruim vóór 1 mei. Het bericht van de Belastingdienst volgt vóór 1 juli.

Hoe doe je aangifte op papier?

Dan vul je het aangifteformulier F in en stuur je het op. Het papieren formulier vraag je aan bij de BelastingTelefoon voor nabestaanden. Dat nummer is 0800 2358354 en bellen is gratis. Bij het formulier zit een toelichting met een korte uitleg per vraag. Er zit ook een rekenhulp bij.⁴

Het voorblad vul je altijd in, met het bsn en de geboortedatum van de overledene. Daarna vul je alleen de bladen in die op de situatie van toepassing zijn. Zet op elk ingevuld blad het bsn en de naam van de overledene. Zo kan de Belastingdienst de hele aangifte in één keer behandelen. Stuur alleen de ingevulde bladen op en bewaar zelf een kopie.⁴

De vertegenwoordiger ondertekent het ingevulde formulier.²

De twee routes staan hieronder naast elkaar.

Wanneer moet het F-formulier binnen zijn?

Zorg dat het F-formulier vóór 1 mei na het jaar van overlijden binnen is.⁵ Lukt die datum niet, dan vraag je 4 maanden uitstel aan.⁵

Met de nabestaandenmachtiging regel je dat uitstel zelf op Mijn Belastingdienst. Het kan ook met het formulier Aanvraag uitstel aangifte inkomstenbelasting, met het bsn van de overledene. Bellen met de BelastingTelefoon voor nabestaanden werkt ook.⁹ De bevestiging volgt meestal binnen 15 werkdagen.⁹

Komt er ná 1 juli een aanslag waarop je moet betalen? Dan rekent de Belastingdienst vanaf 1 juli rente over dat bedrag. Dat heet belastingrente.⁹

Is er een teruggaaf, dan gaat die naar het rekeningnummer dat de erfgenamen doorgeven.¹⁰ De contactpersoon van de erfgenamen krijgt daarvoor een formulier toegestuurd, soms met een verzoek om een bewijsstuk.¹⁰ Zodra dat formulier binnen is, volgt de uitbetaling binnen 8 weken en meestal sneller.¹⁰

Hoe snel je bericht krijgt, hangt af van het moment waarop je de aangifte instuurt.⁷

Wat kiest de nabestaande fiscale partner?

De partner kiest fiscaal partnerschap tot de overlijdensdatum of over het hele jaar.⁶ Die keuze werkt door in beide aangiften. Bij een heel jaar partnerschap kun je gemeenschappelijke aftrekposten nog verdelen. Je mag ze ook bij de overledene opgeven.⁶

Bepaalde inkomsten en aftrekposten verdeel je vrij, ook over de periode na de overlijdensdatum. Daarvoor moeten de cijfers over het hele jaar bekend zijn. Wachten tot na afloop van het jaar is dus vaak verstandiger.⁶

De partner doet de eigen aangifte pas na afloop van het kalenderjaar. Dat kan vanaf 1 maart in het jaar na het overlijden.⁶ De eigen positie van de partner werken we uit op de pagina over belasting en de fiscale partner na een overlijden.

Wil je het hele jaar samen aangifte doen, dan geldt er één beperking.

Welke situaties vragen een ander formulier?

Een niet-inwoner, een verhuisjaar en een eerder jaar vragen elk een ander formulier. Een ondernemer houdt het F-formulier, maar dan op papier. Was de overledene ondernemer? Dan gaan het F-formulier en de jaarstukken samen op de post. Beide vraag je aan bij de BelastingTelefoon voor nabestaanden.³

Woonde de overledene niet in Nederland, maar was er wel Nederlands inkomen of bezit? Dat heet buitenlands belastingplichtig. Dan gebruik je het formulier dat de brief noemt, de route voor niet-inwoners. De pagina over het C-formulier voor buitenlands belastingplichtigen werkt die route uit.

Woonde de overledene wél in Nederland, dan telt het buitenlandse bezit gewoon mee. Het appartement in Spanje en de buitenlandse spaarrekening van Margriets moeder horen dus in de laatste aangifte. Datzelfde geldt voor buitenlands inkomen tot de overlijdensdatum. Betaalde de overledene daar al belasting? Dan controleren we of je die belasting mag verrekenen met de Nederlandse aanslag.

Verhuisde de overledene in dat jaar naar Nederland of juist weg? Het verhuisjaar heeft een eigen formulier. De pagina over het M-formulier voor het verhuisjaar legt uit hoe dat werkt.

Gaat het om een jaar vóór het jaar van overlijden? Dan doe je die aangifte online met de machtiging of op papier met het P-formulier voor eerdere jaren.³

Alle formulieren staan bij elkaar in ons overzicht van belastingformulieren.

Weet je niet welk formulier past, dan kijken we met je mee.

Wat speelt er nog meer na een overlijden?

Naast de laatste aangifte inkomstenbelasting speelt de erfbelasting van de erfgenamen. Soms komen de woning en de hypotheek erbij. En de nabestaande partner heeft een eigen positie in het jaar van overlijden.

Vier dingen kun je nu al doen. Verzamel het bsn en de jaaroverzichten van de overledene. Vraag bij de notaris een verklaring van erfrecht of executele op. Spreek met de erfgenamen af wie de vertegenwoordiger wordt. Zet 1 mei na het jaar van overlijden in de agenda.

Wil je dit niet alleen uitzoeken? We doen de laatste aangifte inkomstenbelasting en houden de andere fiscale routes in beeld. Meer over onze werkwijze lees je op de pagina over hulp bij je belastingaangifte.

Is de aanslag er eenmaal, dan kan de familie de aandacht weer ergens anders leggen. Voor Margriet is dat moment vóór 1 juli.