Peildatumarbitrage: wat de regel met je vermogen doet

Wat is peildatumarbitrage?

Peildatumarbitrage is de antimisbruikregel voor vermogen dat rond 1 januari heen en weer schuift. Het meetmoment voor Box 3 is 1 januari en heet de peildatum. De samenstelling van je bezit op die dag bepaalt je Box 3-heffing over het hele jaar.

Deze pagina gaat alleen over die terugdraaiing. De rekenvoorbeelden staan op de hub over vermogen in Box 3. In het overzicht van Box 3-bezittingen zie je wat er precies meetelt. Wil je je echte rendement doorgeven, dan helpt de pagina over de opgaaf werkelijk rendement.

Marleen belegt via een buitenlandse broker en houdt daarnaast een spaarrekening aan. In december verkoopt ze haar beleggingen en zet ze het geld op die spaarrekening. In januari koopt ze dezelfde stukken terug. Die beweging verlaagt de momentopname op 1 januari zonder dat haar bezit echt verandert.

Welke twee regels raken een verschuiving rond 1 januari?

Twee antimisbruikregels raken zo’n verschuiving: peildatumarbitrage en box-arbitrage. De verschuiving van Marleen valt onder de eerste regel.

Peildatumarbitrage gaat over verschuivingen binnen Box 3 zelf. Denk aan een overstap van beleggingen naar spaargeld die daarna weer terugdraait. Komt zo’n verschuiving binnen drie maanden rond 1 januari terug, dan rekent de Belastingdienst met de oorspronkelijke samenstelling. Die drie maanden vormen één aaneengesloten periode waarin 1 januari valt. Op zijn vroegst begint die op 1 oktober, op zijn laatst eindigt die op 31 maart. Voor Marleen betekent dat: haar verkoop in december en haar aankoop in januari vallen binnen dat venster.

De tweede regel heet box-arbitrage of box-hoppen. Die gaat over vermogen dat Box 3 verlaat richting Box 1 of Box 2. Komt het binnen drie maanden terug, dan telt het hoe dan ook mee in Box 3. Bij een terugkeer binnen zes maanden telt het ook mee, tenzij je een zakelijke reden aannemelijk maakt. Deze regel bestaat al sinds 2001.

De tabel hieronder zet beide regels naast elkaar. De uitzondering eronder geldt voor allebei. Bij box-hoppen geldt die alleen als het vermogen tussen drie en zes maanden terugkomt. De termijn van drie maanden staat in artikel 5.24 van de Wet inkomstenbelasting 2001³. Die van box-hoppen staat in artikel 2.14 van dezelfde wet.

Hoe pakt de correctie uit voor Marleen?

De Belastingdienst rekent haar Box 3-inkomen opnieuw uit met de beleggingen erin. Een correctie verandert alleen de samenstelling van je vermogen op de peildatum.

Marleen gaf spaargeld op waar op 1 januari beleggingen hoorden. De Belastingdienst zet de oorspronkelijke samenstelling terug en rekent daarmee opnieuw. Haar beleggingen vallen daardoor onder het forfait van 6,00% in plaats van het spaarforfait. Het tarief blijft 36% en het heffingsvrij vermogen blijft €59.357. De percentages zelf veranderen niet, alleen welk percentage bij welk deel hoort.

Een correctie verhoogt je forfaitaire rendement. De tegenbewijsregeling blijft daarnaast gewoon gelden. Is je werkelijke rendement lager dan het forfait, dan telt dat lagere bedrag. Hieronder staan de Box 3-cijfers voor 2026 waarmee de Belastingdienst herrekent¹.

Wat raakt de regel niet?

De regel raakt een terugdraaiing en verder niets. Wat betekent dat voor een verschuiving die je nooit terugdraait?

Een verandering die blijft staan is een echte verandering in je vermogen. Denk aan een schuld die je aflost of een aankoop die je echt nodig had. Ging er niets terug, dan valt er ook niets terug te zetten.

Dat is geen vrijbrief om iets te timen. De Belastingdienst kijkt naar de feiten van je geval en kan om uitleg vragen. Je adviseur beoordeelt jouw situatie met je.

Wil je weten hoeveel spaargeld buiten de heffing blijft, dan helpt onze pagina over belastingvrij sparen. Bij een grotere portefeuille kijkt een adviseur breder mee via begeleiding bij groot vermogen.

Hoe lang geldt deze regel nog?

De regel loopt door tot de heffing over werkelijk rendement start. Ook de correctie van Marleen valt onder een stelsel dat verdwijnt.

De overstap naar belasting op je werkelijke rendement stond gepland voor 1 januari 2028². Op Prinsjesdag 2026 schoof het kabinet die hervorming voor zich uit. Het vroeg de Eerste Kamer het wetsvoorstel aan te houden. De datum staat dus open. Nieuws volgt naar verwachting in het voorjaar van 2027. Wat er precies verandert, lees je op onze pagina over de hervorming van de spaartaks.

Wat betekent peildatumarbitrage voor je aangifte?

Je geeft de verschuiving zelf op in je aangifte inkomstenbelasting. De regel draait dus om één vraag: ging het geld terug?

Je legt daarbij ook de reden voor de verschuiving vast. Een onjuist antwoord kan de bewijslast omkeren en verzwaren. Bewaar daarom je bank- en brokeroverzichten van de betrokken data.

Klopt de correctie volgens jou niet? Onze pagina over de definitieve aanslag inkomstenbelasting legt uit hoelang je daarvoor de tijd hebt. Wil je de aangifte liever uit handen geven? Dan kun je je aangifte laten doen door een vaste adviseur. We kijken daarbij ook of een eerder jaar nog klopt. Ook Marleen geeft haar verkoop in december en haar terugkoop in januari zelf op.