Eenmanszaak of bv: wat je keuze echt bepaalt

Eenmanszaak of bv: wat is het verschil?

Een bv scheidt jouw vermogen van het ondernemingsvermogen, een eenmanszaak doet dat niet. Bij een eenmanszaak ben jij de onderneming. Je schulden zijn jouw schulden en je winst is jouw inkomen. Een bv is een aparte rechtspersoon. Die bezit het vermogen, sluit de contracten en draagt de schulden. Jij houdt de aandelen en werkt er in loondienst.

Deze pagina gaat over de keuze zelf. Hoe je jezelf uitbetaalt uit een bv valt erbuiten. Of de Belastingdienst je als ondernemer voor de inkomstenbelasting ziet, blijft hier ook buiten beeld. Heb je een compagnon, dan gaat je keuze tussen een vof en een bv.

Gijs is zelfstandig adviseur met opdrachtgevers in Nederland en Duitsland. Hij verwacht dit jaar ongeveer €100.000 winst. Ook denkt hij na over vertrek naar het buitenland. We gebruiken zijn cijfers verderop in de rekentabel.

Wat verandert er juridisch als je voor een bv kiest?

De bv bezit voortaan de contracten, de schulden en het vermogen. Dat klinkt administratief, maar het raakt Gijs direct. Gaat een opdracht mis, dan verhaalt een opdrachtgever de schade op het privévermogen van Gijs. Met een bv blijft die schade in principe in de vennootschap. Zijn spaargeld en zijn woning staan er dan buiten.

Daar staat werk tegenover. Een bv voert een eigen boekhouding, deponeert een jaarrekening bij de Kamer van Koophandel (KVK) en verloont jouw salaris. Een eenmanszaak schrijf je alleen in bij de KVK. Een jaarrekening deponeren hoeft daar niet.

In de tabel hieronder staan de zeven verschillen naast elkaar.

Waar ligt het omslagpunt naar een bv?

Geen enkele instantie publiceert een omslagpunt voor de overstap naar een bv. Niet de Belastingdienst, niet de KVK en niet business.gov.nl.

De cijfers die online rondgaan zijn marktschattingen. Ze lopen van €120.000 tot €150.000 winst en spreken elkaar tegen. Behandel dat bereik als een richting en nooit als een drempel.

Drie dingen verschuiven het antwoord meer dan je winst. De zelfstandigenaftrek krimpt elk jaar.⁵ Voor 2027 is een verdere daling aangekondigd, maar nog niet definitief. Verder blijft een vast deel van je winst onbelast. Dat heet de mkb-winstvrijstelling. En de bodem onder je gebruikelijk loon zet een vast bedrag in Box 1, ook in een mager jaar.³

De meeste onderdelen van de ondernemersaftrek stellen het urencriterium van 1.225 uur als eis.⁴ Niet alle onderdelen doen dat. De pagina over het urencriterium legt uit hoe je die uren telt en aantoont.

We rekenen het hieronder door voor Gijs met €100.000 winst.

Wat kost het om later alsnog over te stappen?

Overstappen kost je twee keer geld: bij de start en bij het staken. Begin je klein met het plan om later een bv op te richten? Reken die overstap dan meteen mee.

Een bv oprichten vraagt een notariële akte. Daarna komen er vaste posten bij: een zwaardere boekhouding, een jaarrekening voor de KVK en een loonadministratie over je eigen salaris. Voor die kosten bestaat geen officieel bedrag.

Stop je met je eenmanszaak, dan reken je af over de meerwaarde in je onderneming. Dat heet stakingswinst en de pagina over stakingswinst rekent het voor.

Aansprakelijkheid beweegt niet met het belastingjaar mee. Tarieven en aftrekposten veranderen elk jaar. Wie de schade draagt als een opdracht misgaat, hangt alleen van je rechtsvorm af. Daarom weegt dat punt zwaarder dan het omslagpunt. Bij een privéborg of bestuurdersaansprakelijkheid raakt een schuld alsnog jouw privévermogen.

Wat betekent je rechtsvorm als je wilt verkopen of emigreren?

Je rechtsvorm bepaalt wat je fiscaal afrekent als je verkoopt of vertrekt. Gijs heeft die vraag al op tafel liggen. Zijn werk loopt al over de grens.

Met een bv houd jij de aandelen. Dat pakket valt onder het aanmerkelijk belang. Verhuis je naar het buitenland, dan legt de Belastingdienst een aanslag op waarvoor je uitstel van betaling krijgt. Die heet een conserverende aanslag.

Ook verkopen gaat per rechtsvorm anders. Je verkoopt aandelen uit een bv of je staakt een eenmanszaak. Dat zijn twee verschillende handelingen met eigen regels. Draag je de zaak over aan een kind of een medewerker, dan bepaalt je rechtsvorm ook die route.

Of je voor de inkomstenbelasting als ondernemer telt, bepaalt mede wat je bij staking afrekent. Dat lees je op de pagina over ondernemerschap voor de inkomstenbelasting.

Zet dit vóór je keuze op tafel en niet erna.

Wat betekent dit voor jouw keuze?

Je plan voor de komende jaren weegt zwaarder dan je winst van dit jaar. Die keuze draait om drie vragen die je zelf kunt nagaan.

Voor Gijs beslist niet zijn €100.000 maar zijn vertrek. Hij werkt over de grens en denkt aan emigratie. Wat er bij vertrek gebeurt, telt dan zwaarder dan het tarief.

Hoe groot is het claimrisico in jouw opdrachten? Wil je binnen vijf jaar verkopen of vertrekken? Haal je het urencriterium dat de meeste onderdelen van de ondernemersaftrek eisen?⁴

Het antwoord dat je niet zeker weet, is het antwoord dat je rechtsvorm bepaalt. Wat zo’n gesprek inhoudt, lees je op de pagina over zakelijk belastingadvies.