Wat is een ondernemer voor de inkomstenbelasting?
Je bent ondernemer als de Belastingdienst je onderneming erkent voor de inkomstenbelasting. De Belastingdienst bepaalt dit zelf, niet jij en niet je opdrachtgever.¹
Je inkomen valt in een van drie bronnen: winst uit onderneming, loon uit dienstbetrekking of resultaat uit overige werkzaamheden. Met de status ondernemer valt je winst in winst uit onderneming. Die status is de eerste stap naar de ondernemersaftrek. De meeste van die aftrekken hangen ook af van 1.225 uur werk. Zonder die status telt je winst als resultaat uit overige werkzaamheden, kort ROW.
Ondernemer voor de inkomstenbelasting is trouwens iets anders dan btw-ondernemer. Dat zijn aparte toetsen.
Werk je via een bv? Dan gaat deze pagina niet over jou.
Wil je weten hoe de inkomstenbelasting voor zzp'ers werkt? Lees onze uitleg over de inkomstenbelasting voor zzp'ers.
Neem Maarten, een Nederlandse zzp'er met opdrachtgevers in het buitenland. Hij werkt voor drie vaste klanten en twijfelt of de Belastingdienst hem nog als ondernemer ziet.
In het kort
Oordeel op maat: de Belastingdienst beslist op feiten en omstandigheden, per activiteit.
Acht factoren: winst, zelfstandigheid, tijd en ondernemersrisico wegen allemaal mee.
Urencriterium: 1.225 uur per jaar is de toegangspoort tot de meeste aftrekken.
Per activiteit: elke bezigheid wordt los gewogen en telt alleen mee als één onderneming bij genoeg samenhang.
Uren missen kost je je status niet: het kost je de aftrekken die aan het urencriterium hangen.
OndernemersCheck: de gratis tool van de Belastingdienst geeft een indicatie, geen oordeel.
Geen status: dan belast de Belastingdienst je winst als resultaat uit overige werkzaamheden.
Hoe bepaalt de Belastingdienst of je kwalificeert?
De Belastingdienst weegt acht factoren en kijkt naar je hele situatie. Je status hangt dus niet aan één cijfer.
Er is geen omzetgrens en geen enkele regel die de doorslag geeft. De Belastingdienst beoordeelt elke activiteit apart. Heb je meerdere activiteiten? Dan tellen ze alleen als één onderneming bij genoeg samenhang.
Bij Maarten wegen zijn drie klanten en zijn eigen risico allemaal mee.
De acht factoren staan in de tabel hieronder.
| Factor | Waar de Belastingdienst naar kijkt |
|---|---|
| Winst, en hoeveel | of het werk winst maakt, en genoeg om van te leven |
| Zelfstandigheid | of je zelf bepaalt hoe, wanneer en voor wie je werkt |
| Kapitaal | of je eigen geld in de onderneming steekt |
| Tijd | hoeveel tijd je aan het werk besteedt |
| Opdrachtgevers | of je voor meerdere opdrachtgevers werkt, niet één |
| Bekendheid naar buiten | of je je als onderneming presenteert, met website, KvK-inschrijving of reclame |
| Ondernemersrisico |
Wat als je niet als ondernemer kwalificeert?
Dan telt je winst als resultaat uit overige werkzaamheden, niet als winst uit onderneming. De Belastingdienst berekent die ROW-winst vrijwel hetzelfde. Maar de ondernemersaftrek vervalt.
De zelfstandigenaftrek en de startersaftrek vragen de status en het urencriterium van 1.225 uur. De mkb-winstvrijstelling laat een vast deel van je winst onbelast. Die vrijstelling geldt al met de status alleen, zonder die uren. De bedragen vind je op onze pagina over de zelfstandigenaftrek. Bij resultaat uit overige werkzaamheden gelden deze aftrekken en de mkb-winstvrijstelling niet.
Investeer je in bedrijfsmiddelen? Lees dan hoe de investeringsaftrek, de zogeheten KIA, werkt bij afschrijven op bedrijfsmiddelen.
Waar zit het urencriterium van 1.225 uur in dit verhaal?
Je status en het urencriterium zijn twee losse toetsen. De eerste bepaalt of je winst wel winst uit onderneming is. Het urencriterium bepaalt daarna of de meeste ondernemersaftrekken er ook bij horen.²
Je kunt dus ondernemer voor de inkomstenbelasting zijn en de 1.225 uur niet halen. Je winst blijft winst uit onderneming. De zelfstandigenaftrek vervalt dan wel.
De regel zelf staat op één plek. Welke uren meetellen, wat er geldt als je halverwege het jaar start, het verlaagde criterium en hoe je je uren aannemelijk maakt: dat lees je in onze uitleg over het urencriterium.
| Waar het om gaat | Wat er geldt |
|---|---|
| Mét ondernemersstatus | je winst is winst uit onderneming |
| Zonder die status | je winst is resultaat uit overige werkzaamheden, vrijwel hetzelfde berekend |
| Ondernemersaftrek | de verzamelnaam voor zelfstandigenaftrek en startersaftrek. Die vragen eerst de status en meestal ook 1.225 uur |
| Mkb-winstvrijstelling | hoort bij je status en laat een vast deel onbelast, ook zonder urencriterium |
| Investeringsaftrek | vraagt de ondernemersstatus; bij resultaat uit overige werkzaamheden krijg je die niet |
| Zakelijke kosten | in beide gevallen aftrekbaar, want zakelijke kosten blijven zakelijke kosten |
“Veel mensen denken dat hun KvK-inschrijving het bepaalt. Dat is niet zo. We kijken naar hoe je echt werkt: hoeveel opdrachtgevers, wie het risico draagt, hoe je je naar buiten presenteert. Dat is het beeld dat de Belastingdienst weegt, en dat bouwen we samen op.”
Wat betekent dit voor jou?
Je kent nu de acht factoren waar je status op draait. Kijk daarna naar je eigen situatie: je opdrachtgevers, je risico, hoe je je naar buiten presenteert. Doe de OndernemersCheck voor een eerste indicatie.
Terug naar Maarten: hij werkt voor opdrachtgevers in Duitsland en België, draagt zijn eigen debiteurenrisico en heeft een eigen website. Of hij echt kwalificeert, hangt af van feiten en omstandigheden. We geven daar geen oordeel over vanaf een pagina.
Het loont dus om je status vanaf het begin goed te regelen.
Werk je vooral voor één opdrachtgever? Dan kan de vraag spelen of je echt zelfstandig bent. Lees meer over dat verschil bij zzp of loondienst.
Wat we voor ondernemers doen, lees je op onze pagina over zakelijk belastingadvies.
¹ belastingdienst.nl, Wanneer bent u ondernemer voor de inkomstenbelasting · Geraadpleegd
² belastingdienst.nl, Urencriterium · Geraadpleegd