Welke aftrekposten zijn er in de Nederlandse aangifte?
Vier categorieën dekken de meeste aftrekposten: zorgkosten, giften, reiskosten en kosten van woning of pensioen. Een aftrekpost verlaagt het inkomen waarover je belasting betaalt. De meeste aftrekbare kosten voor particulieren lopen via Box 1, je inkomen uit werk en woning.
Neem Renske. Ze woont alweer een aantal jaar in Nederland, na een periode in Duitsland. Ze heeft nog spaargeld op een Duitse rekening staan en schenkt jaarlijks aan een Duits goed doel. Ook voor haar situatie gelden aftrekposten, zodra ze de juiste drempel haalt.
Niet alles telt mee. Gewone uitgaven zoals boodschappen of kleding telden nooit mee. Hieronder zetten we precies op een rij wat wel telt, en wat een bedrag voor 2026 concreet voor jou betekent.
In het kort
Vier gangbare categorieën: zorgkosten, giften, reiskosten en kosten rond je woning of pensioen.
Zorgkosten: alleen het bedrag boven je drempel telt mee. Zonder fiscale partner ligt die drempel op €166 per jaar bij een inkomen tot €9.680.
Giften: een gewone gift kent een drempel van 1% van je drempelinkomen. Dat is je inkomen vóór persoonsgebonden aftrek. De drempel is minimaal €60.
Een periodieke gift kent geen drempel: het maximum is €1.500.000 per jaar in 2026, niet de €250.000 die sommige bronnen nog noemen.
Studiekosten tellen sinds 2022 niet meer mee.
Reiskosten: het openbaar vervoer kent een maximum van €2.649 per jaar in 2026. Je haalt dat maximum pas bij vier reisdagen per week. De enkele reisafstand is dan minimaal 81 kilometer.
Hoog inkomen: boven €78.426 Box 1-inkomen vóór aftrek beperkt de Belastingdienst je aftrekvoordeel in 2026 tot 37,56%, niet het toptarief van 49,5%. Dit raakt persoonsgebonden aftrek, hypotheekrente en de zelfstandigenaftrek.
Wat zijn de drempels voor zorgkosten, giften en reiskosten in 2026?
Elke aftrekpost kent een drempel of een maximum. Haal je de drempel, dan telt alleen het bedrag daarboven mee. Haal je hem niet, dan telt niets mee.
De meeste drempels lopen over je drempelinkomen, je inkomen vóór persoonsgebonden aftrek. De tabel hieronder bevat de exacte cijfers voor 2026.
Elke categorie heeft ook een eigen uitgebreide pagina. Onze pagina over zorgkosten werkt de zorgkostenregels volledig uit. Onze pagina over giften doet dat voor giften. En onze pagina over de reisaftrek behandelt het openbaar vervoer. Heb je een fiscale partner? Jullie verdelen de persoonsgebonden aftrek vrij over beide aangiftes.
Hogere inkomens kennen één extra grens. Is je inkomen uit werk en woning vóór aftrek hoger dan €78.426, dan stopt je aftrekvoordeel bij 37,56%.
| Aftrekpost | Situatie | Bedrag 2026 |
|---|---|---|
| Zorgkostendrempel, geen partner | tot €9.680 inkomen | €166 |
| – | €9.681 tot €51.411 | 1,65% van je drempelinkomen |
| – | vanaf €51.412 | €848 plus 5,75% van het bedrag boven €51.411 |
| Zorgkostendrempel, met partner | gezamenlijk inkomen tot €19.360 | €332 |
| – | gezamenlijk inkomen €19.361 tot €51.411 | 1,65% van jullie gezamenlijke drempelinkomen |
| – | gezamenlijk inkomen vanaf €51.412 | €848 plus 5,75% van het gezamenlijke bedrag boven €51.411 |
| Gewone gift, drempel | – | 1% van je drempelinkomen, minimaal €60 |
| Gewone gift, maximum | – | 10% van je drempelinkomen |
| Periodieke gift, maximum | geen drempel | €1.500.000 per jaar |
| Reiskosten openbaar vervoer, maximum | vanaf 81 km en vier reisdagen per week | €2.649 per jaar |
| Tariefsaanpassing aftrekposten bij hoog inkomen | – | 37,56% boven €78.426 Box 1-inkomen vóór aftrek |
Hoe zit het met je eigen woning, pensioen en studiekosten?
Eigen woning, pensioen en studiekosten volgen geen vaste drempel, elk werkt anders. De tabel dekt de categorieën met een vast bedrag.
Heb je een eigen woning? De hypotheekrente die je betaalt, verlaagt ook je Box 1-inkomen. Je telt het eigenwoningforfait, een percentage van je woningwaarde, bij je inkomen op. Daarna trek je de betaalde rente af. Op onze pagina over aftrekbare kosten na het kopen van een huis werken we dat volledig uit. Onze pagina over aftrekbare kosten voor de eigen woning zet elke aftrekbare kostenpost rond je woning op een rij. Overweeg je een nieuwe hypotheek of oversluiten? Onze hypotheekadviseurs vergelijken de Nederlandse aanbieders voor jouw situatie.
Bouw je een lijfrente op, een aanvulling op je pensioen? Ook die premie verlaagt je Box 1-inkomen, tot het bedrag dat je dit jaar fiscaal mag inleggen. Dat heet je jaarruimte. De volledige berekening staat op onze lijfrentepagina.
Hoe werkt dit voor Renske?
Renske schenkt sinds dit jaar €1.800 per jaar aan een Duits goed doel. Ze legde dat bij de notaris vast voor minimaal vijf jaar. Dat maakt het een periodieke gift, geen gewone gift. Een ANBI is een goed doel dat de Belastingdienst als algemeen nut erkent. Een gift aan een buitenlands doel is alleen aftrekbaar met een Nederlandse ANBI-registratie. Dat geldt ook bij een periodieke gift. Het Duitse doel van Renske heeft die registratie. Zonder die registratie vervalt haar aftrek volledig.
Bij een periodieke gift geldt geen drempel. Het maximum ligt op €1.500.000 per jaar, ver boven wat Renske schenkt. Haar volledige €1.800 telt dus mee als aftrekpost, elk jaar opnieuw, zolang de overeenkomst loopt.
Had ze hetzelfde bedrag als gewone gift gegeven, dan gold eerst een drempel: 1% van haar drempelinkomen, minimaal €60. Bij een drempelinkomen van €38.000 was dat €380, en telde maar €1.420 van haar gift mee. De periodieke vorm levert haar dit jaar €380 extra aftrek op.
“Leg de vorm van de gift vast voordat je schenkt. Gewoon of periodiek bepaalt namelijk of er een drempel geldt.”
Wat controleer je voor je eigen aangifte?
Leg je eigen situatie naast de categorieën hierboven, niet naast die van Renske. Zorgkosten, giften en reiskosten reken je meteen uit. Gebruik de drempels uit de tabel.
Heb je een koopwoning? Bouw je een lijfrente op? Beide categorieën kunnen sneller oplopen dan de bedragen hierboven.
Betaal je partneralimentatie? Ook die is aftrekbaar. Onze pagina over partneralimentatie laat zien hoe je die opgeeft. Ben je ondernemer? De zelfstandigenaftrek en andere ondernemersaftrekken verlagen je belastbare winst. Die behandelen we op onze pagina over de zelfstandigenaftrek.
Betaal je rente aan de Belastingdienst? Onze pagina legt uit of die rente aftrekbaar is. Was je persoonsgebonden aftrek hoger dan je inkomen? Het deel dat je niet kon gebruiken schuift door, zoals onze pagina over de persoonsgebonden aftrek laat zien.
We lopen elke categorie met je door als we je aangifte verzorgen, buitenlandse rekeningen en inkomen inbegrepen. Zo blijft niets buiten beeld. Controleer je hypotheekrenteaftrek en jaarruimte op onze pagina over de eigen woning en lijfrentepagina.
¹ belastingdienst.nl, Drempelbedrag specifieke zorgkosten 2026 · Geraadpleegd
² belastingdienst.nl, Zijn giften aan goede doelen aftrekbaar? · Geraadpleegd
³ belastingdienst.nl, Periodieke giften en gewone giften, wat is precies het verschil? · Geraadpleegd
⁴ belastingdienst.nl, Hoeveel reiskosten mag u aftrekken? · Geraadpleegd
⁵ belastingdienst.nl, Tariefsaanpassing aftrekposten als u hoog inkomen hebt · Geraadpleegd
Veelgestelde vragen over aftrekposten
Welke kosten zijn aftrekbaar in de Nederlandse aangifte?
Zorgkosten boven je drempel en giften aan erkende goede doelen tellen allemaal mee. Ook reiskosten met het openbaar vervoer, hypotheekrente en lijfrentepremie tellen mee. Elk kent een eigen drempel of maximum.
Hoeveel zorgkosten mag ik aftrekken in 2026?
Alleen het bedrag boven je drempel. Zonder fiscale partner is die drempel €166 bij een drempelinkomen tot €9.680. Daarboven is hij 1,65% van je drempelinkomen, en boven €51.411 is hij €848 plus 5,75% van het meerdere. Met een fiscale partner is hij €332 bij een gezamenlijk drempelinkomen tot €19.360.
Hoeveel mag ik belastingvrij schenken aan een goed doel in 2026?
Bij een gewone gift telt het bedrag boven 1% van je drempelinkomen mee (minimaal €60). Het maximum is 10% van dat inkomen.
Wat is het maximum voor een periodieke gift in 2026?
€1.500.000 per jaar, zonder enige drempel. Dat geldt voor zowel 2025 als 2026, en vervangt het oudere maximum van €250.000 dat sommige bronnen nog noemen.
Zijn studiekosten nog aftrekbaar?
Nee. De Belastingdienst schafte de regeling in 2022 af. Er zijn twee uitzonderingen: een oude prestatiebeurs die nooit een gift werd, en kosten uit 2021 of eerder.
Hoeveel reiskosten mag ik aftrekken in 2026?
Tot €2.649 per jaar voor het openbaar vervoer. Dat maximum bereik je vanaf vier reisdagen per week en een enkele reisafstand van 81 km of meer.
Is er een maximum aftrek voor mensen met een hoog inkomen?
Ja. Boven €78.426 Box 1-inkomen vóór aftrek in 2026 beperkt de Belastingdienst je aftrekvoordeel tot 37,56%. Dat geldt voor persoonsgebonden aftrek, hypotheekrente en de zelfstandigenaftrek, in plaats van het toptarief van 49,5%.